fbpx

Copernicus – europejska konstelacja przyszłości

Copernicus – europejska konstelacja przyszłości

Historia

Dawniej GMES (Global Monitoring for Environment and Security) dziś Copernicus – jest efektem współpracy środowisk Unii Europejskiej z Europejską Agencją Kosmiczną. Copernicus jest alternatywą i odpowiedzią na amerykański program obserwacyjny Landsat.

System, którego początki sięgają lat 90-tych jest zespołem kompleksowych, szeroko zakrojonych działań, które służą zbieraniu, zestawianiu i analizowaniu danych, pozyskiwanych z przestrzeni kosmicznej i naziemnej.

Aby tego dokonać system dysponuje konstelacją sztucznych satelitów o wspólnej nazwie Sentinel (ang. wartownik) oraz naziemnym zespołem platform i zespołów monitorujących.

Obserwuj, by reagować - czyli misja programu

 

Niewłaściwe i nieodpowiedzialne postępowanie w kwestii zasobów i dóbr ziemskich, doprowadziło do wielu problemów i anomalii środowiskowych. Nadmierna eksploatacja złóż, nieodpowiedzialne działania w rolnictwie i budownictwie sprawiły, że nasza planeta zmienia się nieuchronnie, a nasz komfort życia może zostać zachwiany.

W odpowiedzi na pojawiające się problemy, świat postanowił obserwować i analizować następujące zmiany, aby móc w porę zauważać, a co za tym idzie – reagować na ,,globalne nieprawidłowości”. Program Copernicus jest odpowiedzią na tę potrzebę.

Dane pozyskiwane w ramach programu służą nieodpłatnie podmiotom publicznym, komercyjnym i naukowym, poszerzając ich wiedzę i budując świadomość o otaczającym świecie.

Ogólnodostępna forma danych i łatwość w ich pozyskaniu sprawia, że osoby korzystające z nich, mogą swobodnie obserwować, odbierać i analizować informacje w celach naukowych, a także podejmować odpowiedzialne decyzje
np. odpowiednio wcześnie reagować na nieprawidłowości, odpowiedzialnie
i świadomie budować i projektować miasta, analizować uprawy rolnicze wpływając tym samym na bezpieczeństwo ekologiczne czy społeczne.

Narzędzia globalnego wartownika

Głównym i najbardziej znanym narzędziem programu Copernicus jest system satelitów Sentinel, który począwszy od wysłanego w 2014 roku satelity Sentinel 1A nieustannie monitoruje i przekazuje wysokiej jakości dane z przestrzeni kosmicznej. Poszczególne misje maja następujące zadania:

 

Sentinel 1 – pierwszy satelita programu Copernicus, kontynuacja misji ERS, Radarsat i Envisat. Składa się z dwóch satelitów okołobiegunowych wykorzystujących technikę obrazowania radarowego SAR. Jego główną misją jest nieprzerwany i niezależny od warunków meteorologicznych pobór danych z wysokości 693 km oraz ich zbiór w 4 trybach: pasmowym, interferometrycznym szerokim, szerokim oraz falowym. Dzięki możliwości uzyskiwania danych niezależnie od pogody korzyści są dosyć wszechstronne, min. monitorowanie zakresu lodu arktycznego, mapowanie mórz i pokryw lodowych, monitoring środowisk morskich pod kątem bezpieczeństwa i zagrożeń ekologicznych, wspieranie pomocy humanitarnej i sytuacji kryzysowych.

 

Sentinel 2 – misja mająca na celu uzyskanie obrazów o wysokiej rozdzielczości, z przeznaczeniem do tworzenia map, obrazowania roślinności, pokrywy gleb i wody, śródlądowych dróg wodnych i obszarów przybrzeżnych, obserwacji klęsk żywiołowych oraz wsparcia w planowaniu i organizacji pomocy humanitarnej.

 

Sentinel 3 – Wieloinstrumentowa misja topograficzna. Jej celem głównym jest zmapowanie mórz i powierzchni lądowej, aby ułatwić prognozowanie zjawisk oceanicznych a także usprawnić monitorowanie środowiska i klimatu.

 

Sentinel 4 – służyć będzie monitorowaniu atmosfery, jakości powietrza i poziomu promieniowania. Wysłany zostanie na pokładzie satelity Meteosat trzeciej generacji na orbicie geostacjonarnej.

 

Sentinel-5 Precursor – inaczej Sentinel-5P –  pierwszy element systemu Sentinel-5, którego zadaniem będzie detekcja gazów śladowych i aerozoli wpływających na jakość powietrza i powodujących zmiany klimatu. Drugim jego zadaniem jest uzupełnienie i zachowanie ciągłości informacyjnej pomiędzy działającym do tej pory satelitą Envisat a docelowym satelitą Sentinel 5.

 

Sentinel 5 – jego misja to oprócz standardowych działań informacyjnych również zaawansowane badanie składu pierwiastkowego atmosfery w celu analizy i odpowiedniej interpretacji zmian klimatycznych planety.

 

Sentinel 6 – posiłkując się działaniami i informacjami poprzednich satelitów uzupełnia analizę topograficzną mórz i oceanów dla celów oceanografii operacyjnej i badań klimatycznych.

 

Dodatkowymi komponentami pozaziemskimi są również instrumenty umieszczone wcześniej i administrowane przez ESA, EUMESAT (Europejską Organizację Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych) oraz inne satelity będące własnością podmiotów komercyjnych, które w programie funkcjonujące jako misje wspierające.

Nieodzownym i uszczegóławiającym elementem europejskiego systemu jest zespół narzędzi naziemnych, który składa się m.in. z czujników rzecznych, morskich, balonów meteorologicznych, lokalnych obserwatoriów oraz stanowisk pomiarowych. Uzupełniają one i pomagają skalibrować dane satelitarne, co przyczynia się do wzrostu jakości i dokładności przekazywanych informacji.

Pola działań i korzyści obserwacyjne

Użyte w powyższym opisie programu słowo ,,kompleksowy” nie jest użyte ani trochę nad wyraz. System jest wieloelementowy – zarówno w źródłach poboru danych i obserwacji i efektach pracy. Jego zastosowania to monitorowanie atmosfery, środowisk wodnych i lądowych, analizowanie zmian klimatów, obserwacje meteorologiczne oraz wsparcie bezpieczeństwa i zarządzanie kryzysowe. Tak szeroki wachlarz usług daje programowi Copernicus wysoką pozycję w grupie globalnych narzędzi wspierających odpowiedzialną obecność ludzi na planecie.

Korzyści długofalowe i nieoczekiwane zastosowania

Oprócz ,,spodziewanych” efektów pracy programu Copernicus, warto zwrócić uwagę, na niestandardowe plusy, wynikające z nieustających działań i analiz danych, oraz szerokiego i zaangażowanego podejścia jego użytkowników.

Przekładanie informacji pozyskanych z programu na odpowiednią lokalizację farmy wiatrowej, czy upraw rolniczych adekwatnych do mikroklimatu  przynosi korzyści dla inwestorów, odbiorców jak i samej planety. Bioróżnorodność gatunków, efektywność gospodarki uprawnej czy wiatrowej bezpośrednio przekłada się na jakość oraz warunki cenowe oferowanych usług czy produktów.

Monitorowanie środowisk turystycznych pod kątem bezpieczeństwa i jakości, analizowanie grubości pokrywy śnieżnej, niestabilny poziom wód, czy stopień ich zanieczyszczenia to tylko niektóre cechy, które można monitorować z pomocą programu Copernicus.

Odpowiedzialny i zorganizowany transport morski i śródlądowy, przyszłościowe projekty miast, uwzględniające komfort mieszkańców, a także zarządzanie kryzysowe i monitoring w służbie bezpieczeństwu państw to również jeden z efektów analizy i wykorzystania danych z programu.

Dobrze przetwarzane i  wykorzystane dane z programu Copernicus są nie tylko źródłem informacji i przewidywania najbliższej przyszłości. Mogą zrewolucjonizować i usprawnić nasze funkcjonowanie na Ziemi, a uwzględniane na poziomie zarządzania miastami pomogą walczyć z zanieczyszczeniami i nieprzemyślaną infrastrukturą.

Ogólnoświatowy wydźwięk programu

Proedukacyjny aspekt misji i otwartość w pozyskiwaniu danych z programu to jedna z większych zalet Copernicusa, która w połączeniu z jakością oferowanych usług czyni europejski pomysł jednym z głównych, mogących konkurować z programem Landsat rozwiązań.

Europejski program w efekcie swoich skoordynowanych działań osiągnął więc jakość, konkurencyjność i to co w sferze geopolitycznej ma największą wagę – niezależność.

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, a wręcz nasuwa się jako wizja dalekiej przyszłości, by wspólnie obrazować i analizować dane, dla jednej z podstawowych korzyści – poprawy jakości życia  i zapewnienie bezpieczeństwa poprzez odpowiedzialne zamieszkiwanie naszej planety.

Więcej o programie Copernicus tutaj (link).

Więcej o Sentinelach tutaj (link).

Źródła:

copernicus.eu

esa.int

zoz.cbk.waw.pl

gridw.pl

geoserwisy.pl

Bądź na bieżąco!