Gdzie kończy się wydajność, a zaczyna ryzyko jakościowe? O systemach wizyjnych w przemyśle rybnym.

Przemysł rybny w Polsce funkcjonuje dziś w warunkach rosnącej skali produkcji oraz wysokich wymagań jakościowych, narzucanych zarówno przez rynek, jak i systemy bezpieczeństwa żywności. W 2024 roku z Polski wyeksportowano około 362 tys. ton ryb i przetworów rybnych o łącznej wartości ok. 3,1 mld EUR. Tak wysoki wolumen oznacza, że nawet pojedyncze błędy jakościowe mogą skutkować istotnymi stratami finansowymi lub ryzykiem wizerunkowym. 

Wydajność produkcji a stabilność kontroli jakości 

Wraz ze wzrostem prędkości linii produkcyjnych rośnie trudność utrzymania stabilnej i powtarzalnej kontroli jakości. Ręczna inspekcja, oparta na ocenie wzrokowej operatorów, jest w naturalny sposób podatna na zmęczenie, zmienność uwagi oraz presję czasu. Dla zobrazowania skali: przy linii pracującej z wydajnością 300 szt./min, nawet 3% poziom przeoczeń oznacza około 9 potencjalnie błędnie ocenionych produktów na minutę (przykład ilustracyjny). W produkcji ciągłej taki poziom ryzyka staje się trudny do zaakceptowania z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności. 

Automatyczna kontrola jakości surowca rybnego i puszek 

Systemy wizyjne Scanway stosowane w przemyśle rybnym realizują automatyczną kontrolę jakości zarówno surowca rybnego, jak i puszek (okrągła, Club lub Hansa), w trybie ciągłym, bez wpływu na wydajność linii produkcyjnych, a jednocześnie spełniają normy dla przemysłu spożywczego IP67. Zarówno mięso rybie, jak i puszki oceniane są w sposób obiektywny, na podstawie analizy obrazu prowadzonej w czasie rzeczywistym. Przetwarzanie danych realizowane jest z wykorzystaniem algorytmów uczenia maszynowego i głębokiego (Machine Learning/ Deep Learning), które odpowiadają za klasyfikację niezgodności oraz podejmowanie decyzji o ewentualnym odrzuceniu produktu. 

Kontrola jakości mięsa rybiego – zakres i technologia 

W przypadku kontroli mięsa rybiego systemy Scanway wykorzystują kamery RGB oraz kamery hiperspektralne (HSI), co umożliwia jednoczesną analizę cech wizualnych oraz właściwości materiałowych surowca. Takie podejście pozwala wykrywać zarówno defekty jakościowe, jak i ciała obce wykonane z tworzyw sztucznych czy elementów biologicznych, również wtedy, gdy są one słabo widoczne w standardowej kontroli wzrokowej. 

System realizuje detekcję ciał obcych, takich jak: 

• tworzywa sztuczne o wysokiej i niskiej gęstości (PET, PE, PP), 

• fragmenty rękawic, gumy, tekstyliów oraz folii (również przezroczystych), 

• drewno, szkło, papier, 

• elementy biologiczne, w tym ości. 

Minimalny wykrywalny rozmiar ciał obcych wynosi 10 × 10 mm (HSI / RGB+HSI). Równolegle identyfikowane są defekty jakościowe mięsa, obejmujące m.in. plamy krwi (od 5 × 5 mm), przebarwienia, pozostałości skóry, rozwarstwienia struktury mięśnia oraz brakujące fragmenty powłoki. Skuteczność wykrywania defektów jakościowych sięga do 95%. Każdy element surowca klasyfikowany jest automatycznie jako OK lub NOK, a produkt niespełniający kryteriów jakościowych — dzięki integracji z automatycznym odrzutnikiem — może być fizycznie usuwany z linii w czasie rzeczywistym. 

Kontrola puszek jako krytyczny element bezpieczeństwa 

W produkcji konserw rybnych bezpieczeństwo produktu zależy nie tylko od jakości surowca, ale również od integralności opakowania. Systemy wizyjne Scanway realizują kontrolę puszek w trybie ciągłym, przy pełnej prędkości linii, bez kontaktu z produktem, z wydajnością do 300 puszek/min. 

Automatyczna inspekcja obejmuje m.in.: 

• defekty szwu: zęby, opadanie, wgnioty, zagniecenia niepołączone z korpusem, nadmiar materiału wystający poza rant, pęknięcia i przecięcia szwu, odcięty kołnierz, zakleszczenia szwów, 

• zaburzoną geometrię puszki, w tym wgniecenia i deformacje, 

• wadliwe nadruki: niepełny nadruk, nadruk niezgodny z partią, niezgodność wieczka ze spodem puszki, 

• błędy etykiety: brak etykiety, jej odklejenie lub przesunięcie, 

• defekty kluczyka: brak kluczyka lub jego przesunięcie. 

Każda puszka analizowana jest indywidualnie, a decyzja o możliwym odrzuceniu podejmowana automatycznie w ułamku sekundy. Dzięki temu kontrola puszek przestaje być wyrywkowa, a staje się stałym elementem systemu bezpieczeństwa produkcji. 

CZYTAJ WIĘCEJ: wady puszek wykrywane przez system wizyjny

Automatyzacja jako odpowiedź na wyzwania branży 

Systemy wizyjne odpowiadają na kluczowe wyzwania współczesnego przemysłu rybnego: brak pracowników do kontroli manualnej, krótkie serie produkcyjne i częste przezbrojenia, straty wynikające z błędów jakościowych oraz potrzebę gromadzenia i analizy danych w ramach digitalizacji procesów. Automatyczna kontrola jakości zapewnia powtarzalność decyzji, możliwość pełnej identyfikowalności oraz lepsze zarządzanie ryzykiem jakościowym. 

W warunkach rosnącej wydajności bezpieczeństwo w przemyśle rybnym przestaje być pojedynczym etapem kontroli. Staje się ciągłym procesem, którego stabilność coraz częściej opiera się na automatycznej, obiektywnej inspekcji zarówno surowca, jak i puszek.